Koncepcja ciągnika jednoosiowego narodziła się jeszcze przed II wojną światową, a pionierem w tej kwestii był amerykańska firma LeTourneau, która stworzyła niewielką maszynę, mogącą służyć zarówno jako wywrotka jak i zgarniarka. Tornapull, bo taką nazwę otrzymał pojazd, składał się z jednoosiowego ciągnika oraz specjalistycznej naczepy połączonych obrotowych przegubem i umożliwiających wykonywanie skrętów. Dzięki tej nowatorskiej konstrukcji, zapewniającej między innymi genialną zwrotność, produkt LeTourneau szybko stał się nadspodziewanie popularny. Do tego stopnia, iż wysyłano go także do Europy.

Po II wojnie światowej partia amerykańskich ciągników jednoosiowych trafiła również do Czechosłowacji, lecz ich kariera była dosyć krótka, głównie za sprawa niechęci komunistycznych władz do zachodnich produktów. W zamian do tych samych prac zaczęto używać radzieckich ciągników gąsienicowych Staliniec, które jednak nie do końca sprawdzały się na ciasnych placach budowy głównie z powodu trudności w manewrowaniu. Wobec tych problemów Czesi postanowili stworzyć własną konstrukcję o układzie podobnym do ciągników LeTourneau.

Opracowaniem takiej maszyny podjęło się ówczesne VHJ czyli Jednostka Produkcyjno-Gospodarcza Zakładów Inżynieryjnych Přerov. Prace obejmowały także inne nowo powstałe instytucje i firmy takie jak VÚSK (Instytut Badawczy Maszyn Budowlanych i Ceramicznych) z siedzibą w Brnie. Do współpracy dołączyła także znana z pojazdów ciężarowych Tatra, która miała dostarczać komponenty i pomagać przy projektowaniu kabiny.

Pierwszy prototyp jednoosiowego ciągnika o oznaczeniu T 180-TV10 przedstawiono już w 1957 roku (niestety nie dotarłem do zdjęć które by go obrazowały). Był to pojazd pod wieloma względami niedoskonały, głównie za sprawą dosyć starego silnika V12 V910 o pojemności 14,8 litra, który został opracowany jeszcze w czasie wojny dla Tatry 111 (jako ciekawostkę warto dodać, iż było to pierwsze V12 chłodzone powietrzem opracowane przez tego czeskiego producenta ciężarówek). W efekcie cały projekt trafił do kosza na blisko dwa lata i dopiero w 1959 roku zakłady STA (później przemianowane na Stavostroy) zlokalizowane w Nowym Mieście nad Metują postanowiły go kontynuować.

Nowa wersja ciągnika otrzymała oznaczenie T 180A i wyposażona została w 11,8-litrowy 180-konny motor V8 T 928 pochodzący z nowocześniejszej Tatry 138. Z ciężarówki tej zaadaptowano również skrzynię biegów o 5 przełożeniach, wzbogaconą o 2-stopniowy reduktor, a częściowo także i stylistykę. Z naciskiem na częściowo, bowiem o ile zaokrąglona przednia maska rzeczywiście przypominała tą stosowaną w modelu 138, tak reszta miała już kompletnie inny układ. Ciasna szoferka kierowcy została umieszczona po lewej stronie ciągnika, natomiast przestrzeń po stronie prawej skrywała układ napędowy. Za stanowiskiem kierowcy i osią napędową umieszczono natomiast zawias prostopadły służący do spinania specjalistycznych naczep.

Ciekawie rozwiązano również układ hamulcowy gdzie duże, wielotarczowe suche tarcze zamontowano bezpośrednio w kole tarczowym, a same tarcze chłodzone były sprężonym powietrzem dostarczanym przez gumową płaską membranę. W piastach kół znalazły się natomiast przekładnie planetarne, opracowane dla ciągnika balastowego Tatra 141. Warto również dodać, iż pierwsze, prototypowe egzemplarze T 180 miały jeszcze sterowanie bez tzw. sprzężenia zwrotnego. Oznaczało to iż przy skręcaniu kierownicy olej pod ciśnieniem nadal płynął do cylindra kierowniczego a maszyna skręcała nawet wtedy gdy kierownica była w spoczynku. Zatrzymanie tego było możliwe tylko po obróceniu kierownicy w przeciwnym kierunku. Ta wada została wyeliminowana podczas pierwszej serii produkcyjnej, poprzez instalację układu sterowania ze sprzężeniem zwrotnym. Do zmian wprowadzonych w wersji seryjnej należało również zaliczyć bardziej kanciastą maskę silnika, gdyż zaokrąglony wariant okazał się być dosyć skomplikowany i drogi w produkcji.

Ciągnik T 180 przystosowany był do pracy z wieloma typami naczep, wśród których można wymienić zgarniarkę z oddzielnym napędem, czy żurawie. Specjalnie dla tego modelu powstała też wywrotka TV 10 o ładowności 20 ton, którą rozwijano równocześnie z samym ciągnikiem. Taki samowyładowczy zestaw na pusto ważył 18 ton, w terenie rozwijał prędkość 17 km/h , a na drodze mógł pojechać nawet 43 km/h.

Co ciekawe czechosłowackie ciągniki nigdy nie były eksportowane do krajów byłego ZSRS. Głównym powodem tego stanu rzeczy był fakt, iż w 1959 roku, a więc w tym samym momencie gdy na dobre rozpoczęto rozwój T 180, białoruski MAZ zbudował własną maszynę tego typu. MAZ 529, bo taką nazwę nosił pojazd, wykorzystywał motor 120-konny motor YAZ-204A i mógł się pochwalić DMC powyżej 34 ton.