SISU XA-180 - współczesny fiński transporter opancerzony.
SISU XA-185
Powiększ
SISU XA-185
Prototyp transportera XA-180 powstał w 1982 roku. Wykorzystywał on znaczną ilość podzespołów samochodu ciężarowego SISU S.A.-150VK. Pierwszą partię pojazdów zamówiono w 1983 roku. Liczyła ona 59 egzemplarzy. Do 1989 roku wyprodukowano około 100 transporterów XA-180, w większości na potrzeby armii fińskiej (niewielką liczbę XA-180 sprzedano Szwecji, Norwegii i Irlandii).Pod koniec lat 90. 92 wozy XA-180 zakupiła armia Holandii. Od grudnia 1993 roku pięć XA-180 było leasingowanych przez Wojsko Polskie. Były one używane przez polski batalion Sił Pokojowych ONZ na Wzgórzach Golan.
załoga: 2+10
Konfiguracja: 6x6
Masa bojowa: 15,5 (16,0) t
Ĺadowność:
droga – 6,5 (5,8 ) t
teren – 3,0 (2,8 ) t
woda – 3,0 (2,8 ) t
Długość: 7,35 m
Szerokość: 2,9 m
Prędkość maks.:
droga – 95 km/h
woda – 10 km/h
zapas paliwa: 290 l
Zasięg: 800 (900) km
Moc silnika: 236 (246) kM
Przez lata firma SISU Defence Oy. dostarczająca armii fińskiej samochody ciężarowe pozostawała w cieniu firmy zbrojeniowej Valmet. Jej wielkie dni nadeszły wraz z ogłoszeniem przez siły zbrojne zapotrzebowania na nowoczesny kołowy transporter opancerzony. Rywalizacja rozegrała się między tymi dwiema firmami. Valmet przedstawiła pojazd oznaczony jako Model 1912-6 (6x6), natomiast SISU zaproponowała wóz XA-180 (6x6). Po testach, komisja rządowa wybrała drugi z oferowanych transporterów. W grudniu 1983 roku rząd fiński zamówił w firmie SISU pierwszą partię 59 XA-180. wpływ na wybór tego typu transportera miał fakt, że w jego konstrukcji wykorzystano części ciężarówki SISU S.A.-150 VK (4x4) będącej już na wyposażeniu armii. Obniżyło to koszty obsługi technicznej nabytych transporterów. Z pierwszej partii XA-180 dziewięć sztuk otrzymał batalion przeznaczony do udziału w misjach pokojowych ONZ.
Transporter XA-180 to pojazd sześciokołowy. Jego pancerz zbudowany jest ze sprawnych płyt stalowych. Chronią one załogę i żołnierzy desantu przed pociskami z broni ręcznej oraz odłamkami pocisków artyleryjskich.
Transporter zabezpiecza przed skutkami uĹĽycia broni masowego raĹĽenia.
Jego zaĹ‚ogÄ™ stanowi dwĂłch ĹĽoĹ‚nierzy – dowĂłdca i kierowca – siedzÄ…cy obok siebie w przedniej części pojazdu. Kabina po obu stronach ma drzwi otwierane do przodu, a w dachu sÄ… dwa wĹ‚azy. ZaĹ‚oga ma znakomite moĹĽliwoĹ›ci obserwacji terenu przez dwie duĹĽe przednie kuloodporne szyby. Ma teĹĽ sprzÄ™t do prowadzenia obserwacji nocnej. PrzedziaĹ‚ silnikowy zajmuje lewÄ… stronÄ™ Ĺ›rodkowej części wozu, tuĹĽ za siedzeniem kierowcy. NapÄ™d stanowi silnik diesla Valmet (szeĹ›ciocylindrowy) chĹ‚odzony wodÄ…, z turbodoĹ‚adowaniem
W przedziale desantowym mieści się dziesięciu żołnierzy. Wsiadają oni przez parę tylnych drzwi. Dodatkowo w dachu przedziału są dwa włazy. Nad jednym z nich zamontowana jest zwykle kopuła z karabinkiem maszynowym. W bocznych ścianach przedziału desantowego są trzy wizjery i tyle samo otworów strzelniczych. Do skręcania przystosowane są koła dwóch przednich osi XA-180. Pojazd pływa, pozwalają mu na to dwie śruby, zamontowane z tyłu po obu stronach kadłuba.
WiÄ™kszość z 310 fiĹ„skich SISU XA-180 uĹĽytkowana jest jako typowy transporter druĹĽyny piechoty. Jego uzbrojenie stanowi rosyjski karabin maszynowy NSW kal. 12,7 mm. Wozy sĹ‚uĹĽÄ…ce w misjach pokojowych ONZ majÄ… natomiast wieĹĽyczkÄ™ ze spawanych pĹ‚yt pancernych z karabinem DSzKM kal. 12,7 mm . W 1992 roku tuzin XA-180 przezbrojono w amerykaĹ„skie karabiny maszynowe M2 HB kal. 12,7 mm. Część transporterĂłw ma teĹĽ zamontowane rosyjskie wyrzutnie ppk „Fagot”. Poza tym XA-180 wystÄ™pujÄ… w innych wersjach: jako wozy dowodzenia oraz ambulanse sanitarne.
WedĹ‚ug producenta, pojazdy mogÄ… być takĹĽe m.in. wozami rozpoznania skaĹĽeĹ„ lub wsparcia ogniowego (uzbrojone w armatÄ™ kal. 90 mm), samobieĹĽnymi moĹşdzierzami, niszczycielami czoĹ‚gĂłw z systemem „Mephisto” (wyrzutnia ppk HOT) lub wozami zabezpieczenia technicznego.
Ciekawym rozwiązaniem jest ruchomy radar jednostek obrony przeciwlotniczej. Na podwoziu SISU XA-180 zamontowano radar Giraffe (na hydraulicznym ramieniu) szwedzkiego Ericssona. Połączenia dokonała krajowa firma Jantronic Oy. System kieruje ogniem pododdziałów, zarówno rakiet, jak i armat przeciwlotniczych.
Jeszcze ciekawszym jest samobieĹĽny system przeciwlotniczy stworzony we współpracy z francuskÄ… firmÄ… Thomson-CSF. Tworzy go system rakietowy Crotale NG (Nowej Generacji) zamontowany na podwoziu XA-181. system to osiem wyrzutni rakiet VT-1 (opracowane przez amerykaĹ„skÄ… firmÄ™ LTV) oraz dwa radary – naprowadzajÄ…cy i wykrywajÄ…co-Ĺ›ledzÄ…cy. Finowie majÄ… ich dwadzieĹ›cia sztuk, ktĂłre weszĹ‚y do sĹ‚uĹĽby w latach 1992-93.
Produkcję XA-180 zakończono w 1994 roku. Jego następcą jest transporter XA-185, który cechuje się lepszą mobilnością. Ma m.in. mocniejszy silnik i zmodernizowane osie. Pierwszym nabywcą nowego transportera była Norwegia. Kupiła 22 wozy oznaczone jako XA-186 (z brytyjską wieżyczką Helio Mirror uzbrojoną w karabin maszynowy). Kolejne 75 transporterów w wersji XA-186 planuje kupić Holandia.
Od grudnia 1993 roku pięć transporterów XA-180 użytkuje polski batalion Sił Pokojowych ONZ na Wzgórzach Golan. Są one wzięte w leasing.
(C) http://www.wikipedia.pl
(C) http://www.terve.pl
