M 290.0 to czechosłowacki wagon silnikowy, skonstruowany w roku 1936. Jego oficjalna nazwa to Slovenská strela (pol. Słowacka strzała).

Legendę M290.0 na terenach dzisiejszych Czech można przyrównać do polskiej Luxtorpedy. W zakładach Tatry w Kopřivnicy zbudowano dwa egzemplarze, które były używane na trasie szybkiego połączenia pomiędzy Pragą a Bratysławą w latach 30. XX w. Pokonywały tę trasę o odległości 397 km w 4 godziny i 24 minuty, czyli ponad półtorej godziny szybciej niż najszybsze, kursujące na tym odcinku pociągi parowe (rekord pobity dopiero przez SC Pendolino). Słowacka Strzała zatrzymywała się tylko na jednej stacji pośredniej w Brnie. Prędkość handlowa pociągu wynosiła ok. 91 km/h. Prędkość konstrukcyjna wynosiła 130 km/h. Do prędkości 85 km/h przeniesienie napędu odbywało się za pomocą przekładni elektrycznej, powyżej zaś tej prędkości można było przełączyć mechaniczne sprzęgło, co dawało bezpośrednie przełożenie na koła. Wagon M290-002 podczas jazdy próbnej 3 czerwca 1936 r., między stacjami Přerov i Česká Třebová, osiągnął prędkość 148 km/h.

Słowacka Strzała robiła ogromne wrażenie. Jak na tamte czasy skład miał niezwykle nowoczesny i awangardowy wygląd. Był też jednym z pierwszych pojazdów szynowych, którego projekt poddano testom w komorze aerodynamicznej (zakłady Tatry są pionierami w tych badaniach, również w przypadku samochodów osobowych). Każdy wagon składał się z dwóch klas z oddzieloną częścią dla palących i niepalących oraz bufetu. Pomalowany był na kolor wiśniowy, dach wyróżniono kolorem starego złota, a z tyłu i z przodu znajdował się herb Czechosłowacji. Długość wynosiła 25 metrów, masa samego pojazdu 36 ton, natomiast z kompletem pasażerów 42,5 tony. Napędzany był dwoma silnikami Tatra o mocy 128 kW (174 KM) każdy. Do 130 km/h przyspieszał w około 3 minuty.

Wagony zostały oddane do eksploatacji 18 lutego 1936 r. Stacją macierzystą była Bratysława. Regularne kursy pociągu trwały do 1939, kiedy po likwidacji Czechosłowacji oba składy przez kilka lat były nieużywane. Po II wojnie światowej używano wagon rzadko i nieregularnie. Wagon M 290.001 wycofano z użytku w 1953, natomiast M 290.002 około roku 1960. Pierwszy został zezłomowany, a drugi sprzedano do muzeum technicznego w Kopřivnicy, gdzie nadal można go oglądać. W 2010 został uznany za narodowy zabytek kultury (Národní kulturní památka).

Pod koniec lat 30., do Słowackiej Strzały miał dołączyć kolejny superszybki pociąg. W przyjętych założeniach pojazd o roboczym oznaczeniu M 492.0 miał osiągać prędkość przejazdową 130 km/h. Jako producenta wybrano zakłady Tatry, a jako projektanta – inż. Sousedíka. Projekt ten został jednak przerwany przez wybuch wojny.

W latach 2018–2021 przeprowadzono remont kapitalny wagonu i wybudowano halę ekspozycyjną. Prace kosztowały Tatrę 118 mln czeskich koron (ok. 22,5 mln zł), z czego 80 mln CZK sfinansowało z unijnych dotacji.

13 maja 2021 Tatra po raz pierwszy pokazała na torach swoją „Słowacką Strzałę” po modernizacji - odbył się demonstracyjny przyjazd do Kopřivnicy.

Od września 2021 w hali ekspozycyjnej organizowane jest przez Muzeum Techniki Tatra zwiedzanie Słowackiej Strzały z przewodnikiem, które odbywa się w 10-osobowych grupach, możliwe jest po wcześniejszej rezerwacji i trwa 45 minut.

6 maja 2022 „Słowacka Strzała” wyjechała na tory jako specjalny turystyczny pociąg retro na trasie z Kopřivnice do Ostrawy i z powrotem. Organizatorem przejazdu była Tatra, która jest również właścicielem jednostki. Bilet na przejażdżkę kosztował 3990 czeskich koron, czyli blisko 760 złotych. Tatra wykonała dwa przejazdy: o godzinie 8:45 i 13:15. Do wagonu silnikowego zmieszczono do 45 osób. W Ostrawie odbył się poczęstunek i wspólne zwiedzanie Muzeum Kolei Morawsko-Śląskich, gdzie kierownicy projektu renowacji M290-002 opowiedzieli o wyzwaniach modernizacji.

Dane techniczne Typ producenta: Tatra 68
Typ ČSD: M290.0
Producent: Tatra, Koprzywnica, Czechosłowacja
Projektant: Josef Sousedik
Produkcja: 1936
Wyprodukowanych: 2 egz.
Operator: ČSD
Szerokość toru: 1435 mm
Układ osi: (1A)′ (A1)′
Liczba miejsc siedzących: 72 (40 dla palących + 32 dla niepalących)
Liczba silników: 2
Silniki: typu Tatra 67, rzędowe, 6-cylindrowe
Średnica cylindra: 140 mm
Skok tłoka: 180 mm
Moc silników: 2 × 174 KM (2 × 128 kW)
Przeniesienie napędu: przekładnia elektromechaniczna
Długość: 25 100 mm
Szerokość: 2850 mm
Wysokość pgs: 3665 mm
Rozstaw czopów skrętu: 18 500 mm
Rozstaw osi w wózku: 4150 mm
Średnica kół: 920 mm
Masa służbowa: 36 000 kg
Masa całkowita: 42 580 kg
Prędkość konstrukcyjna: 130 km/h
Pojemność zbiornika paliwa: 2×220 L
Hamulce: pneumatyczne Knorr