Wto, 21.08.2007, 9:16
Wto, 21.08.2007, 22:43
Wikipedia napisał(a):Winieta – nalepka (najczęściej na szybÄ™ samochodu), stanowiÄ…ca dowĂłd wniesienia opĹ‚aty – rejestracyjnej, drogowej, ubezpieczeniowej, autostradowej lub tym podobnej.
Każdy samochód zarejestrowany w Polsce po 31 marca 2000 ma obowiązek mieć naklejoną na szybie winietę (tzw. nalepkę kontrolną, rozmiar 50×100 mm) z numerem rejestracyjnym; inne odcinki tej samej nalepki (tzw. nalepki legalizacyjne, 30×20 mm) należy umieścić na tablicach rejestracyjnych pojazdu, pomiędzy pierwszą a drugą grupą liter i cyfr, oraz (30×10 mm) w dowodzie rejestracyjnym.
W latach 80. stosowano w Polsce nieobowiÄ…zkowy system naklejania winiet – dowodĂłw wniesienia opĹ‚aty ubezpieczeniowej za korzystanie z samochodĂłw. System ten jednak byĹ‚ niespĂłjny i nigdy nie wszedĹ‚ do powszechnego stosowania, choć pozostaĹ‚oĹ›ciÄ… po nim sÄ… w pewnym sensie stosowane jeszcze i w nastÄ™pnej dekadzie naklejki informacyjne PZU, ktĂłrymi oznaczane byĹ‚y pojazdy, ktĂłrych wĹ‚aĹ›ciciele zawarli umowy z tym ubezpieczycielem.
Na początku pierwszej dekady XXI wieku ówczesny minister infrastruktury Polski, Marek Pol, zaproponował wprowadzenie systemu winiet jako dowodów wniesienia opłat za korzystanie ze wszystkich dróg publicznych w Polsce. Pomysł ten kilkakrotnie modyfikował (m.in. przez zawężanie go tylko do niektórych kategorii pojazdów i niektórych kategorii dróg) próbując dostosować go do licznych głosów protestu tak ekonomistów, jak i specjalistów w dziedzinie transportu oraz zwykłych obywateli, i w rezultacie nie udało mu się go nigdy wprowadzić w życie.
Winiety stosowane sÄ… w niektĂłrych krajach jako podstawowy system znakowania i kontroli pojazdĂłw, korzystajÄ…cych z autostrad. Jest znacznie taĹ„szy w stosowaniu, niĹĽ system zbierania opĹ‚at na "bramkach" przy wjazdach lub wyjazdach z autostrady (nie ma potrzeby budowania osobnych obszernych placĂłw ze stanowiskami, zatrudniania personelu, nie ma problemu "korkĂłw" mogÄ…cych tworzyć siÄ™ przy bramkach w godzinach szczytu), ale mniej sprawiedliwy (pojazdy korzystajÄ…ce z autostrad sporadycznie lub na bardzo krĂłtkich odcinkach muszÄ… mieć wykupione winiety takie same jak te, ktĂłre jeĹĽdĹĽÄ… codziennie lub te, ktĂłre przejeĹĽdĹĽajÄ… nimi setki i tysiÄ…ce kilometrĂłw) i mniej "szczelny" (stosunkowo Ĺ‚atwo, zwĹ‚aszcza na krĂłtkich trasach, przejechać autostradÄ… "na gapÄ™" – przy wiÄ™kszym natężeniu ruchu policja nie jest w stanie wypatrzyć pojazdĂłw bez winiet, a systemy video automatycznego wychwytywania takich pojazdĂłw sÄ… kosztowne i nie wszÄ™dzie instalowane).
System winiet jako dowodów wniesienia opłat za korzystanie z autostrad jest stosowany między innymi:
* we Francji (tylko dla pojazdów użytkowanych przez przedsiębiorstwa)
* w Niemczech (tylko dla samochodów ciężarowych)
* w Szwajcarii
* w Austrii
* w Czechach
* na SĹ‚owacji
* na Węgrzech.
Winiety wykupić moĹĽna na przejĹ›ciach granicznych, w wiÄ™kszoĹ›ci stacji benzynowych, przydroĹĽnych sklepach, w kioskach, w urzÄ™dach pocztowych. Sprzedawane sÄ… winiety na caĹ‚y rok, a takĹĽe na krĂłtsze okresy (w różnych krajach różne, niekiedy nie krĂłtsze niĹĽ tydzieĹ„). OpĹ‚ata zaleĹĽy takĹĽe od rodzaju samochodu lub od jego masy – im wiÄ™ksza moc silnika lub masa pojazdu, tym wyĹĽsze opĹ‚aty. Winiety w kolejnych latach mogÄ… mieć ten sam wyglÄ…d, ale różnić siÄ™ kolorem, np. austriackie winiety w roku 2001 byĹ‚y pomaraĹ„czowe, w 2002 – fioletowe, w 2003 – ciemnożółte, w 2004 – ciemnoczerwone, w 2005 – jasnozielone, a w 2006 – zĹ‚ocistożółte. Winiety takĹĽe mogÄ… różnić siÄ™ miÄ™dzy sobÄ… ksztaĹ‚tem, np. czeskie winiety caĹ‚oroczne sÄ… oĹ›miokÄ…tne, a dwutygodniowe – kwadratowe. Zalecane miejsce naklejenia winiety bywa w różnych krajach różne, np. na SĹ‚owacji zaleca siÄ™ naklejać je w prawym (patrzÄ…c od wnÄ™trza auta) gĂłrnym naroĹĽniku przedniej szyby, na WÄ™grzech – w lewym dolnym, a w Czechach – w prawym dolnym. W kaĹĽdym razie jednak winieta winna być naklejona po wewnÄ™trznej stronie szyby i tak, aby nie ograniczać pola widzenia kierowcy.
Winiety zabezpieczone są przed fałszowaniem oraz przed wielokrotnym użyciem (np. w różnych pojazdach). W tym celu razem z winietą sprzedawany jest jej kupon kontrolny, do którego należy niezwłocznie wpisać numer rejestracyjny samochodu, i który należy podczas kontroli dokumentów przez upoważnionych do tego funkcjonariuszy okazywać wraz z dowodem rejestracyjnym. Oprócz tego zarówno winieta, jak i jej kupon kontrolny mają nadrukowany indywidualny numer seryjny oraz hologram. Winieta podczas odklejania od szyby może ulec uszkodzeniu i wówczas nie nadawać się do ponownego przyklejenia. W niektórych krajach fakt zakupu winiety, wraz z numerem rejestracyjnym pojazdu i numerem seryjnym winiety odnotowywany jest w punkcie sprzedaży.
Kary za jazdÄ™ autostradÄ… bez waĹĽnej winiety sÄ… na ogół bardzo wysokie i siÄ™gać mogÄ…, w przypadku najwiÄ™kszych pojazdĂłw, kilku tysiÄ™cy euro (np. w Austrii od 400 do 4000 €).
W Polsce system zbierania opĹ‚at za korzystanie z autostrad nie wykorzystuje systemu winiet. Na nielicznych czynnych autostradach opĹ‚aty zbierane sÄ… albo bezpoĹ›rednio (na "bramkach" wjazdowych i wyjazdowych – tzw. punktach poboru opĹ‚at), albo wcale (autostrada A4 na zachĂłd od MysĹ‚owic).
W krajach, stosujÄ…cych system bezpoĹ›redniego zbierania opĹ‚at rĂłwnieĹĽ bywajÄ… sprzedawane specjalne odmiany winiet, peĹ‚niÄ…ce jednak nieco odmiennÄ… rolÄ™ – sĹ‚uĹĽÄ… one do automatycznego pobierania opĹ‚at z konta uĹĽytkownika samochodu przy pomocy specjalnych czytnikĂłw skanujÄ…cych szybÄ™ pojazdu znajdujÄ…cych siÄ™ przy bramkach wjazdowych i wyjazdowych z autostrad.