Moskwicz 423 i 424 (ros. Москвич 423, 424) – radzieckie samochody osobowe z nadwoziem kombi produkowane przez Moskiewską Fabrykę Samochodów Małolitrażowych (MZMA) w latach 1957 - 1965 (od 1958 w zmodernizowanej wersji 423N, od 1963 w wersji 424).

Moskwicz 423 był pierwszym produkowanym seryjnie w ZSRR samochodem z nadwoziem kombi (w rosyjskiej terminologii: uniwersalnym). Opracowano go jako wersję nadwoziową produkowanego od 1956 roku sedana Moskwicz 402. Początkowo planowano budować samochód w wersji trzydrzwiowej, dla większej unifikacji z opracowywanym równocześnie furgonem Moskwicz 430, lecz zrezygnowano z tego z powodu kłopotliwego zajmowania miejsc na tylnej kanapie i ostatecznie samochód produkowano jako pięciodrzwiowy. Z powodu niewygodnego i niebezpiecznego podnoszenia tylnej klapy o sporej masie, zastosowano ostatecznie w tylnej ścianie drzwi otwierane na lewo. Po złożeniu tylnych siedzeń powierzchnia bagażowa miała rozmiary 1473 x 1220 mm i ładowność 250 kg. Koło zapasowe przewożone było w nowoczesny sposób: na płasko pod podłogą bagażnika, lecz wadą takiego rozwiązania było dość wysokie umieszczenie podłogi (760 mm) i dolnej krawędzi drzwi. W stosunku do sedana wzmocniono (poszerzono) resory z tyłu, dla zwiększenia ładowności.

Samochód wszedł do produkcji w 1957 roku, napędzany tym samym silnikiem, co model 402 – starą dolnozaworową 4-cylindrową jednostką o mocy 35 KM i pojemności 1220 cm³. W wersji tej wyprodukowano tylko 1525 samochodów, po czym od połowy 1958 do 1963 produkowano zmodernizowany model 423N, odpowiadający nowemu sedanowi Moskwicz 407. Głównym ulepszeniem był mocniejszy 4-cylindrowy silnik górnozaworowy o pojemności 1358 cm³ i mocy 45 KM. Od końca 1959 roku starą trójstopniową skrzynię biegów zastąpiono czterostopniową, co poprawiło charakterystyki samochodu. Wprowadzono też w tym czasie opony bezdętkowe i nową przekładnię główną.

Samochód podlegał w toku produkcji ograniczonym zmianom zewnętrznym, podobnie do sedanów 402/407. Najwcześniejsze wersje modelu 423N nie różniły się od 423, lecz jeszcze w 1958 wprowadzono krótszą chromowaną ozdobę na przedniej krawędzi tylnych błotników i nazwę Москвич nad atrapą chłodnicy. Jedynie nieliczne samochody 423N, przeznaczone głównie na eksport, otrzymały nowo wprowadzone w 1959 roku w modelu 407 dwukolorowe malowanie nadwozia, z kolorami oddzielonymi stalową listwą o poziomym przebiegu. W 1960 zasadniczej zmianie uległa atrapa chłodnicy – grubą poziomą chromowaną belkę we wlocie powietrza zastąpiła chromowana krata. Wkrótce umieszczoną z przodu na masce stylizowaną czerwoną flagę (zwiększającą niebezpieczeństwo ran pieszych) zamieniła gładsza metalowa ozdoba, a w 1962 usunięto pionowe kły ze zderzaka.

Wyprodukowano 29 562 samochodów Moskwicz 423N. Pomimo dużego zapotrzebowania, samochody te prawie nie trafiały dla indywidualnych odbiorców, gdyż samochody kombi kojarzone były przez władze z prywatną wytwórczością, nie popieraną w ustroju komunistycznym. Większość przeznaczono dla gospodarki narodowej (przedsiębiorstwa państwowe, sklepy itp.). Część zbudowano na eksport.Zbliżonymi samochodami do Moskwicza 423 był trzydrzwiowy furgon Moskwicz 430 i małoseryjne terenowe kombi Moskwicz 411 (1515 sztuk).

Moskwicz 424
W 1963 model 423N zastąpił Moskwicz 424, odpowiadający "przejściowemu" sedanowi Moskwicz 403. Z modelu 423 przejęto m.in. nadwozie, nieznacznie zmodyfikowany silnik, układ napędowy i zawieszenie tylne, a nowe było przednie zawieszenie, ulepszone hamulce z samoregulującymi się cylindrami i mechanizm kierowniczy z nową kierownicą. Produkowano go do 1965 roku. Samo nadwozie modelu 424 na rynek radziecki praktycznie nie różniło się od późnego modelu 423. Inny był jedynie numer modelu w załamaniach dekoracyjnej listwy na bokach przednich błotników (o ile miały tę listwę), a na późniejszych seriach widoczny był spryskiwacz szyby przedniej (uruchamiany nożną pompką).

Większe zmiany zewnętrzne wprowadzono jedynie w modelu eksportowym 424E (ros. 424Э), który miał powiększoną przednią kratę z kierunkowskazami zachodzącymi na boki błotników, nowe dekoracyjne podwójne listwy po bokach oraz lusterka wsteczne na błotnikach[4]. Produkowano też wariant 407Ju dla krajów o gorącym klimacie (od jużnyj - południowy). Istniały też wczesne wersje eksportowe 424SE i 424K. Modelowi 424 odpowiadał trzydrzwiowy furgon Moskwicz 432.

Dane techniczne
Inne nazwy: ros. Москвич 423/423Н
Producent: MZMA, Moskwa, ZSRS
Okres produkcji: 1957–1965
Poprzednik: brak
Następca: Moskwicz 426
Segment: C
Typy nadwozia: samonośne, stalowe, 5-drzwiowe, 4-miejscowe kombi
Liczba miejsc: 4
Silnik: M-402 - gaźnikowy, 4-suwowy, 4-cylindrowy rzędowy, dolnozaworowy (górnozaworowy), chłodzony cieczą
M-407 - gaźnikowy, 4-suwowy, 4-cylindrowy rzędowy, górnozaworowy, chłodzony cieczą
gaźnikowe R4:
423: 1220 cm³, 35 KM
423N/424: 1358 cm³, 45 KM
Układ zasilania: gaźnik K-59
Średnica cylindra x skok tłoka: 72x75 mm (423)
76x75 mm (423N)
Stopień sprężania: 7,0:1
Moc maksymalna: 35 KM przy 4200 obr/min (423)
45 KM (33 kW) przy 4500 obr/min (423N)
Maksymalny moment obrotowy: 71 Nm przy 2400 obr/min (423)
88 Nm przy 2600 obr/min (423N)
Skrzynia biegów: manualna 3-biegowa, częściowo zsynchronizowane, z dźwignią przy kierownicy
od 1959 manualna 4-biegowa
Rodzaj napędu: silnik z przodu, napęd na tylne koła
Zawieszenie przednie: niezależne, poprzeczne wahacze resorowane sprężynami, teleskopowe amortyzatory hydrauliczne
Zawieszenie tylne: zależne, sztywna oś na podłużnych resorach półeliptycznych, teleskopowe amortyzatory
Hamulce: przednie i tylne bębnowe, hydrauliczne; hamulec ręczny mechaniczny na koła tylne
Ogumienie: o wymiarach 5,60-15"
Długość: 4055 mm
Szerokość: 1540 mm
Wysokość: 1560 mm
Rozstaw osi: 2370 mm
Rozstaw osi: 2370 mm
Rozstaw kół: 1220 mm
Prześwit: 200 mm
Masa własna: 1020 kg (423)
1030 kg (423N)
Masa całkowita: 1420 kg (423)
1430 kg (423N)
Pojemność zbiornika paliwa: 35 l
Prędkość maksymalna: 100 km/h (423)
105 km/h (423N)
Zużycie paliwa: 7 l/100 km przy 60 km/h (423)
6,5 l/100 km przy 60 km/h (423N)