
Cytuj: Kolejnym samochodem klasy średniej produkowanym przez firmę FIAT w latach 1974-1984 był FIAT 131. To nowe „dziecko” włoskiego koncernu ujrzało światło dzienne w po raz pierwszy w październiku 1976. Samochód był pomyślany jako następca udanej konstrukcji jaką był Fiat 124. Moment narodzin nowego modelu nie był jednak najlepszy: lawinowo rosnące ceny paliw, kryzys naftowy, niezbyt dobra sytuacja finansowa samego włoskiego koncernu. W założeniu Fiat 131 miał być zatem autem ekonomicznym (kryzys naftowy) i wygodnym. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych auto było montowane z włoskich części na Żeraniu (sedan w wersji Special). W Polsce samochód ten był używany bardzo często przez komunistycznych dygnitarzy. Pomiędzy 27 stycznia a 15 maja 1976 r. na zlecenie Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Samochodów Osobowych przeprowadzono w ITS badania homologacyjne samochodu Fiat 131 p. a dokładnie egzemplarza oznaczonego jako Fiat 131A/S Mirafiori model 1600. Badany w ITS samochód wyprodukowano w 1975 r. i miał przebieg 4624 km. Jednym słowem był już „dotarty”. Jeśli chodzi o nadwozie była to typowa stalowa samonośna Berlina. Wyprodukowany przez FSO samochód mógł przewieźć 5 osób plus około 50 kg bagażu. Na Żeraniu produkowano ok. 1 tys. sztuk rocznie tego samochodu. Charakterystyka techniczna Fiata 131p według szczegółowych badań ITS przedstawiała się następująco: Długość całkowita: 4264 mm Szerokość całkowita: 1642 mm Wysokość: 1400 mm Liczba osi: a) Razem 2 b) z napędem 1 Rozstaw osi: 2490 mm Rozstaw kół: a) przednich 1372 mm b) tylnych 1315 mm Prześwit poprzeczny: 190 mm Prześwit podłużny: 180 mm Najmniejsza zewnętrzna obrysowa średnica zawracania: a) w lewo 10900 mm b) w prawo 11200 mm Najmniejsza wewnętrzna obrysowa średnica zawracania: a) w lewo 6200 mm b) w prawo 6700 mm Masa pojazdu: a) własna 995 kg b) gotowego do jazdy 1065 kg c) całkowita 1395 kg Nacisk osi przedniej: a) dla masy własnej 530 kg b) dla masy całkowitej 630 kg Nacisk osi tylnej a) dla masy własnej 465 kg b) dla masy całkowitej 765 kg Liczba miejsc łącznie z kierowcą: 5 Liczba drzwi: 4 Urządzenie ogrzewające – była to nagrzewnica włączona w układ chłodzenia silnika. Nadmuch powietrza podgrzanego do wnętrza pojazdu, odbywał się samoczynnie lub przymusowo pod działaniem dmuchawy powietrznej. Wymiar ogumienia: najczęściej zakładane były opony o rozmiarze 155 R13. Poza nimi zakładano także opony o wymiarach 165 R13 i 175 R13. Silnik samochodu Fiat 131 p. był silnikiem spalinowym, tłokowym, czterosuwowym, gaźnikowym. Zapłon był bateryjny. Fiat 131 jeździł przede wszystkim na benzynie E92. Liczba cylindrów: 4 Układ cylindrów był rzędowy i pionowy. Średnica cylindra i skok tłoka wynosiły: 84 x 71,5 mm Pojemność skokowa silnika to 1585 cm3 Stopień sprężania: 9,2 Moc silnika DIN przy 5400 obr/min 75 KM Moment obrotowy przy 3000 obr/min: 12,6 kGm (124 Nm) Silnik umiejscowiony był z przodu samochodu, podłużnie, chłodzony był płynem. Pojemność zbiornika paliwa wynosiła 50 litrów. Napięcie instalacji elektrycznej wynosiło 12 V. Samochód wyposażony był w jeden akumulator o pojemności 45 Ah. Przełożenia i maksymalne prędkości na poszczególnych biegach prezentowały się następująco: a) I – 3.667- 60 km/h b) II – 2,1 – 90 km/h c) III – 1.361-120 km/h d) IV – 1 – 151 km/h e) Bieg wsteczny - 3,526 Przełożenie przekładni głównej: 10/39 Hamulce zasadniczy: był hamulcem hydraulicznym, dwuobwodowym, z serwem podciśnieniowym i korektorem w obwodzie kół tylnych. Na kołach przednich były to hamulce tarczowe a na tylnych bębnowe. Hamulce pomocniczy był to hamulec ręczny, mechaniczny na tylne koła.
Samochód Fiat 131 mógł ciągnąć przyczepę o dopuszczalnym ciężarze 800 kg. Palił 8,5 l paliwa na 100 przejechanych kilometrów. Samochód Fiat 131p miał wiele zalet. Z pomiarów dokonanych w ITS wynikało, że prędkość 80 km/h samochód z pełnym obciążeniem osiągnął po 11 sekundach, prędkość 100 km/h po 17 sekundach, a prędkość 120 km/h po 27 sekundach. Wyniki te można ocenić jako bardzo dobre, będące na poziomie przyspieszeń samochodów tej klasy innych znanych firm zagranicznych. Mimo to pojazd nie osiągał maksymalnej prędkości 160 km/h. - w rzeczywistości 151 km/h. Prowadzenie pojazdu nie było męczące ani uciążliwe zarówno jeśli chodzi o poziom hałasu wewnętrznego jak i zewnętrznego. Jeśli chodzi o hamulce były one dobrej jakości zarówno dla hamulców ciepłych jak i zimnych. Jeśli chodzi o zużycie paliwa duże zalety pod względem jego ekonomicznego zużycia ujawniały się przy długodystansowych jazdach z prędkościami nie przekraczającymi 100 km/h. Prowadzenie samochodu było prawidłowe i wygodne. Wszystkie mechanizmy sterowania i kontroli były umieszczone bardzo funkcjonalnie. Fiat 131 p. odznaczał się dużą zwrotnością, oraz bardzo dobrym przyspieszeniu. Sprzęgło działało lekko i płynnie a skrzynia biegów zapewniała możliwość płynnej jazdy w ruchu miejskim. Poduszki i oparcia foteli dawały kierowcy i pasażerom dobrą i wygodną pozycję siedzenia oraz dobrze trzymały ich na zakrętach. Bardzo dobry był nawiew i ogrzewanie regulowane bezstopniowo. Wieloobrotowy silnik płynie przyspieszał, a układ chłodzenia utrzymywał stałą temperaturę płynu chłodzącego. Ponadto silnik miał zwartą zabudowę co powodowało, iż w komorze silnikowej było duża miejsca i sprawiało, iż był łatwy dostęp do elementów silnika i wyposażenia przy ewentualnych naprawach czy konserwacji. Fiat 131p. miał też kilka wad. Jedną z nich był brak osłon chroniących silnik i instalację elektryczną od spodu samochodu przed wodą i błotem. Samoczynne urządzenie rozruchowe gaźnika nie zawsze było niezawodne i nie zawsze wyłączało się mimo nagrzania silnika. Występowała także duża głośność dmuchawy na drugim stopniu nawiewu. W warunkach eksploatacji w polskim klimacie mankamentem było także zastosowanie niezamykanego korka wlewu paliwa.
(C) WMM Jerzy DembiĹ„ski - Album samochodĂłw FSO; Stowarzyszenie PracownikĂłw i Przyjaciół FSO, Warszawa, 2004 MirosĹ‚aw GĂłrski - Historia konstrukcji samochdĂłw FSO 1951-2006; Klub PracownikĂłw i Przyjaciół FSO, Warszawa, 2006 Fabryka SamochodĂłw Osobowych 1951-1976; Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa, 1976 Opowieść o FSO Historia tej warszawskiej fabryki; Klub PracownikĂłw i Przyjaciół FSO, Warszawa, 2010 Polskie samochody osobowe; Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa, 1983 Aleksander Rummel - Polskie konstrukcje i licencje motoryzacyjne 1922-1980; Wydawnictwa Komunikacji i ĹÄ…cznoĹ›ci, Warszawa, 1985 StanisĹ‚aw Szelichowski - Sto lat polskiej motoryzacji; Krakowska Oficyna SAB, KrakĂłw, 2003
|